Doç.Dr. Ayşe Tülin Mansur
Dermatoloji Uzmanı

KIŞ MEVSİMİNDE CİLT BAKIMI

Kış aylarında soğuk hava ve rüzgar derinin kuruması ve tahriş olmasına yol açabilir. Evler ve işyerleri gibi kapalı mekanlarda pencerelerin sıkıca kapalı olması ve ısıtıcıların kullanılması nedeniyle havanın nemi azalır. Bu durum derinin de kurumasına ve ekzemaların alevlenmesine neden olabilir. Kış koşullarından en çok bebek ve çocuklar, yaşlılar, kuru derili bireyler ve ekzeması olanlar etkilenir. Küçük çocuklarda deriden su kaybı erişkinlere oranla fazladır. Yaşlı kişilerde derideki ter ve yağ bezlerinin sayısı azalmış olduğundan, deri genç erişkinlere göre daha kurudur.  Allerjik hastalıklara yatkın, yani atopik bireylerde de deri normal kişilerdekinden daha kuru olmaya eğilimlidir.

Kışın vücudun en çok el, yüz gibi dışa açık alanları, kollar ve bacaklar kurur. Özellikle ağız çevresinde ve el sırtlarında çatlama ve kızarıklıklar görülebilir. Parmak uçlarında da soyulma ve çatlamalar olur, ağrı nedeniyle hasta  yazı yazma, çatal bıçak tutma gibi basit günlük işleri bile zorlukla yapar. Bacaklar ve gövdedeki kuruluk ise, deride görünür bir bulgu olmaksızın, şiddetli kaşıntı ve yanma hissine neden olabilir. Bu durum "kış kaşıntısı" olarak bilinir.

Kış aylarında sadece deri değil, dudaklar ve tırnaklar da kurur. Aşırı kuru dudaklar çatlama, soyulma, kabuklanma ve acıma hissiyle kişiyi çok rahatsız eder. Tırnaklardaki kuruma ise kendini kırılganlık artışı, tırnağın serbest ucundan tabaka tabaka soyulmalar şeklinde gösterir. Nemin azalması dolayısıyla kışın saçlı deride kepeklenme de artar. 
Kış aylarında güneşin etkisi azalmakla birlikte, özellikle yüksek bölgelerde karlı yüzeylerden yansıyan güneş ışınlarının yakıcı etkisi olabileceği unutulmamalıdır. Kış güneşi, soğuk ve rüzgarın birlikte gösterdiği uyarıcı etkiler dolayısıyla, bu aylarda dudak uçuklarına da sık rastlanır.

Kış aylarında derimizi korumak için nelere dikkat etmeliyiz?

• Deriyi kurutucu etkisi dolayısıyla aşırı sıcak suyla yıkanmaktan kaçınılmalıdır.
• Gliserin ve vazelin gibi nemlendirici maddeler içeren sabunlarla banyo yapılması kurumayı azaltır. Bu aylarda antibakteriyel, parfüm, boya gibi katkılar içeren sabunların kullanılması kuruluk nedeniyle zaten hassaslaşmış olan derinin tahriş olmasına yol açabilir. 
• Aşırı kuru derisi olanlarda banyo sırasında banyo yağları da kullanılabilir. Ancak yağların kaydırıcı etkisi banyo kazalarına yol açabilir, bu konuda gerekli önlemler alınmalıdır.
• Yine tahrişten kaçınmak üzere banyo sırasında keselenme ve liflenme gibi işlemler ya hiç uygulanmamalı, ya da sıklığı azaltılmalıdır.
• Banyodan hemen sonra nemlendirici vücut losyonları kullanılmalıdır; bu uygulama nemin deride kalmasını sağlar. Bu losyonların su bazlı değil, yağ bazlı olması kış ayları için daha uygundur; çünkü yağ deride koruyucu bir tabaka oluşturur.
• Yüz için kullanılacak nemlendiricilerin komedon denen siyah nokta ve beyaz renkli yağ bezeciklerinin oluşumunu engelleyecek, badem yağı, çuha çiçeği yağı, avokado yağı gibi yağlar içermesi uygun olur.  Ayrıca bu kremlerin E vitamini ve aloe vera içermesi, deriyi hasarlayan oksidan maddelere karşı savaşı güçlendirir.
• Eller sık sık su ve sabunla temas ettiğinden kuruma daha fazladır. Bu nedenle losyonlar yeterli olmayabilir; nemlendirici olarak daha yağlı, yoğun krem veya merhemler kullanılmalıdır. Nemlendiriciler tırnaklara da uygulanmalıdır.
• Tırnak kırılganlığı fazla ise, yatmadan önce bir tas ılık su içinde tırnaklar 10 dk kadar bekletilmeli, ardından bol vazelin pomad sürülerek, tırnağın içine aldığı suyu tutması sağlanmalıdır.
• Temizlik işleri sırasında eldiven kullanılmalı, deri ve tırnakların deterjan ve yağ çözücülerle doğrudan teması önlenmelidir.
• Açık havada dudakların kurumasını önlemek üzere ruj veya merhem şeklinde dudak nemlendiricileri kullanılmalıdır. Bu uygulamanın gün içinde birçok kez tekrarlanması gerekebilir.  Kuruyan dudakların yalanarak nemlendirilmeye çalışılması yanlıştır, daha çok kurumaya ve çatlamaya yol açar.
• Bebeklerde özellikle yanak derisi çabuk kuruyup kızardığından dışarı çıkmadan önce bebek yağı, saf vazelin pomad veya bebekler için üretilmiş olan nemlendirici kremler sürülmelidir.
• Kış aylarında ıslak mendil, kolonyalı mendil gibi temizleyici ürünlerin kullanılması deri kuruluğunu arttırabildiğinden tercih edilmemelidir. 
• Sivilce sorunu nedeniyle deriyi kurutma etkisine sahip ilaçlar kullanan kişilerin derinin nemlendirilmesine daha çok özen göstermeleri gerekir. Sivilce tedavisinde kullanılan salisilik asid ve benzoil peroksid içeren temizleyiciler ve ilaçlar kışın deriyi fazla kurutabilir. Bu durumda kurutucu etkisi düşük, gliserin içerikli temizleme ürünlerine geçilebilir.
• Kepek sorunu varsa, kepeğe yönelik şampuanlar kullanılmalı ve saçlar iyi durulanmalıdır. Bu önlemlere rağmen devam eden kepek sorunu varsa, tıbbi ürünlerin kullanılması gerekebilir, hekime başvurulmalıdır.  
• Kayak ve benzeri kış sporları yapanların yüz, el gibi açıkta kalan bölgelerine yüksek faktörlü (SPF 30) bir güneşten koruyucu krem sürmeleri gerekir. Açık havada uzun süre kalınacaksa, eldiven giyilmesi önerilir.
• Islak giysi ve ayakkabıların hemen değiştirilmesi gerekir. Derinin uzun süre nemli kalması da sakıncalıdır; deriyi tahriş ederek ekzemaları alevlendirebilir.
• Özellikle alerjik yapılı kişilerde aşırı sıcaklık ve terleme de kaşıntıya yol açabildiğinden, tek, kalın bir giysi yerine, gerektiğinde çıkarmak üzere birkaç kat ince giysi giymek daha sağlıklıdır.
   

Last Update : 14.Aralık.2011 04:00